Nordic walking to marsz z kijkami, który przypomina narciarstwo biegowe – i nie jest to przypadek, bo obie dyscypliny mają wspólne korzenie. To jedna z niewielu aktywności fizycznych, które można zacząć w dowolnym wieku, o dowolnej porze roku i bez wcześniejszego przygotowania kondycyjnego, a mimo to angażują niemal całe ciało. W tym artykule wyjaśniamy, skąd wzięło się chodzenie z kijkami, co realnie daje organizmowi (poparte badaniami, nie tylko marketingowymi hasłami) oraz jak bezpiecznie wejść w ten sport po 50. roku życia.
Historia nordic walking – od fińskiej „suchej zaprawy” do sportu na cały świat
Chodzenie ze wsparciem na kiju to technika znana od wieków – górscy pasterze i wędrowcy od dawna używali kija jako trzeciego punktu podparcia na nierównym terenie. To, co dziś nazywamy nordic walking, ma jednak znacznie bardziej konkretny rodowód.
Fińskie korzenie – lata 30. XX wieku
Pomysł na wykorzystanie kijków w treningu marszowym narodził się w Finlandii. Fińscy narciarze biegowi i ich trenerzy szukali sposobu, by latem, bez śniegu, utrzymać formę i technikę wypracowaną na trasach narciarskich. Tak powstała tzw. „sucha zaprawa” (fiń. sauvakävely) – marsz lub bieg z kijkami narciarskimi, imitujący ruchy odpychania charakterystyczne dla narciarstwa biegowego. W kolejnych dekadach, zwłaszcza w latach 80., technika ta zyskiwała popularność wśród zawodowych narciarzy biegowych w Skandynawii, a także w Polsce, jako naturalna forma treningu przygotowawczego poza sezonem zimowym.
Narodziny nazwy i umiędzynarodowienie – lata 90.
Przełomem był Marko Kantaneva, fiński specjalista, który w swojej pracy magisterskiej opisał metodykę treningu marszowego z użyciem kijków i ukuł termin „Nordic Walking”. Jego współpraca z fińskim producentem sprzętu sportowego Exel doprowadziła do zaprojektowania pierwszych kijków dedykowanych stricte tej aktywności (a nie zapasowych kijków narciarskich). W 1997 roku, dzięki wspólnej inicjatywie Fińskiego Instytutu Sportu w Vierumäki, Fińskiego Centralnego Stowarzyszenia Sportów Rekreacyjnych (Suomen Latu) oraz firmy Exel, nordic walking został oficjalnie wprowadzony na arenę międzynarodową jako samodzielna dyscyplina rekreacyjna – dostępna nie tylko dla sportowców, ale dla każdego, niezależnie od wieku i poziomu sprawności.
Do Polski nordic walking trafił na początku XXI wieku i szybko zyskał status jednej z najpopularniejszych form aktywności rekreacyjnej wśród osób w średnim i starszym wieku – między innymi dzięki temu, że nie wymaga siłowni, karnetu ani specjalistycznego przygotowania.

Co daje nam chodzenie przy pomocy kijków?
Przede wszystkim nordic walking wzmacnia mięśnie całego ciała. Podczas marszu z odpowiednią techniką pracuje nawet 90% mięśni – nie tylko nóg i pośladków, jak przy zwykłym spacerze, ale też ramion, barków, grzbietu i mięśni brzucha, które stabilizują tułów przy każdym odepchnięciu kijkiem. To właśnie dlatego nordic walking bywa nazywany „treningiem całego ciała w jednym ćwiczeniu”.
Drugi filar to spalanie kalorii. Badania i pomiary treningowe wskazują, że godzina marszu z kijkami pozwala spalić od 20% do 25% więcej kalorii niż taki sam spacer bez nich (orientacyjnie 400 kcal w porównaniu do 280–300 kcal przy zwykłym marszu, w zależności od tempa, masy ciała i ukształtowania terenu). Dla osób, które chcą zredukować masę ciała, ale nie chcą (lub nie mogą, np. ze względu na stawy) biegać, to realna przewaga.
Nordic walking pomaga też rozluźnić mięśnie karku i barków, które u większości z nas są chronicznie napięte przez pracę siedzącą, stres czy wielogodzinne korzystanie z telefonu. Rytmiczny, naprzemienny ruch ramion podczas odpychania kijkami działa tu niemal jak naturalna fizjoterapia górnego odcinka kręgosłupa.
Ważna uwaga dotycząca odciążenia stawów. W wielu artykułach można spotkać twierdzenie, że kijki „odciążają kolana nawet o 5–10 kg”. Warto podejść do tej liczby z rezerwą – nowsze badania biomechaniczne (m.in. analizy publikowane przez Official Nordic Walking Federation) nie potwierdziły jednoznacznie, że nordic walking realnie zmniejsza siły ściskające w stawie kolanowym w porównaniu ze zwykłym marszem. To, co faktycznie się zmienia, to rozłożenie obciążenia na więcej grup mięśniowych i stawów (barki, łokcie, nadgarstki, tułów) oraz poprawa stabilności i równowagi dzięki dodatkowym punktom podparcia – co ma znaczenie zwłaszcza na nierównym terenie i dla osób z zaburzeniami równowagi. Innymi słowy: nordic walking nie jest „cudowną” metodą odciążenia kolan, ale jest bezpieczniejszą i bardziej stabilną alternatywą dla biegania czy marszu po nierównym gruncie – i to jest jego realna wartość.
Jakie aspekty zdrowotne ma nordic walking?
Regularne chodzenie z kijkami to nie tylko sprawa sylwetki i kondycji – to również konkretne, mierzalne korzyści zdrowotne, potwierdzane w badaniach nad aktywnością fizyczną o umiarkowanej intensywności:
- Układ krążenia i serce – marsz z kijkami angażuje większą masę mięśniową niż zwykły spacer, co oznacza wyższe, ale wciąż bezpieczne tętno treningowe. To naturalny trening wytrzymałościowy, który wzmacnia mięsień sercowy i poprawia wydolność organizmu.
- Ciśnienie krwi – systematyczna aktywność aerobowa, jaką jest nordic walking, pomaga obniżać podwyższone ciśnienie tętnicze, szczególnie w połączeniu ze zmianą diety.
- Gospodarka cukrowa – wysiłek angażujący duże grupy mięśniowe zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę, co wspiera regulację stężenia glukozy we krwi – istotne szczególnie przy stanach przedcukrzycowych i cukrzycy typu 2 (po konsultacji z lekarzem).
- Profil lipidowy – regularny ruch o umiarkowanej intensywności sprzyja obniżeniu poziomu „złego” cholesterolu LDL i podniesieniu „dobrego” HDL.
- Postawa ciała i kręgosłup – naprzemienna praca ramion i tułowia wzmacnia mięśnie posturalne grzbietu, co przekłada się na wyprostowaną sylwetkę. To jedna z form aktywności najczęściej polecanych osobom z przewlekłymi dolegliwościami odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa (po wykluczeniu ostrych stanów bólowych).
- Układ oddechowy i dotlenienie organizmu – marsz na świeżym powietrzu, zwłaszcza w terenie zielonym, poprawia pojemność oddechową i dotlenienie tkanek.
- Zdrowie psychiczne – wysiłek fizyczny na świeżym powietrzu sprzyja obniżeniu poziomu kortyzolu (hormonu stresu) i wspiera dobre samopoczucie, m.in. dzięki wydzielaniu endorfin.
- Kontrola masy ciała – wyższe spalanie kalorii niż podczas zwykłego spaceru, przy jednocześnie niskim ryzyku przeciążeń, sprawia, że nordic walking jest chętnie polecany w programach redukcji masy ciała.
Dla kogo nordic walking jest szczególnie wskazany
Nordic walking poleca się przede wszystkim osobom z problemami zdrowotnymi stawów i kręgosłupa, osobom z nadwagą, siedzącym trybem życia, podwyższonym cholesterolem lub cukrem we krwi, a także osobom w wieku 50+ wracającym do aktywności fizycznej po dłuższej przerwie. To także dobra opcja dla osób z osteoporozą lub jej zwiększonym ryzykiem – umiarkowany trening obciążeniowy wspiera gęstość kości, choć zawsze wymaga wcześniejszej konsultacji lekarskiej.
Przeciwwskazania – kiedy zachować ostrożność
Nordic walking, mimo niskiego ryzyka kontuzji, nie jest wskazany w kilku sytuacjach:
- ostre stany zapalne (gorączka, obrzęk, wyraźne zaostrzenie bólu),
- świeże urazy – skręcenia, naderwania mięśni, złamania, urazy barku, nadgarstka, kolana lub stawu skokowego,
- niestabilne choroby układu krążenia – niekontrolowane nadciśnienie, duszność wysiłkowa, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca,
- okres bezpośrednio po zawale, udarze lub innym incydencie sercowo-naczyniowym,
- wczesny okres po zabiegach ortopedycznych, neurochirurgicznych lub brzusznych, gdy tkanki wciąż się goją,
- zespół cieśni nadgarstka lub inne schorzenia nadgarstka i dłoni utrudniające trzymanie kijka.
Jeśli podczas marszu pojawi się duszność, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, zaburzenia równowagi lub nadmierne zmęczenie utrzymujące się długo po wysiłku – trening należy przerwać i skonsultować się z lekarzem. W razie wątpliwości, zwłaszcza przy chorobach przewlekłych, konsultacja lekarska przed rozpoczęciem regularnych treningów jest zawsze wskazana.
Plan na start – nordic walking dla osób 50+
Po 50. roku życia nordic walking jest jedną z najbezpieczniejszych form powrotu do regularnej aktywności fizycznej: niskie ryzyko przeciążeń, możliwość dostosowania tempa do własnych możliwości i dodatkowe punkty podparcia poprawiające stabilność. Oto jak zacząć krok po kroku.
1. Dobór sprzętu
Kijki do nordic walking różnią się od kijków trekkingowych – są sztywniejsze i mają charakterystyczny system rękawiczkowy (temblak), który pozwala na swobodne otwarcie dłoni przy odepchnięciu. Prawidłową długość kijka oblicza się według wzoru: wzrost (w cm) × 0,66. Osoba o wzroście 165 cm powinna więc wybrać kijki o długości ok. 109 cm. Do tego warto dobrać wygodne, stabilne buty z amortyzacją, najlepiej takie same, jakich używamy do zwykłych spacerów lub biegania.
2. Nauka techniki
Zanim ruszymy na dłuższą trasę, warto poświęcić 1–2 zajęcia z instruktorem lub choćby dokładnie obejrzeć materiały instruktażowe. Kluczowe elementy poprawnej techniki to: naturalny, wydłużony krok, naprzemienna praca ręki i nogi (jak przy zwykłym marszu, tylko z kijkiem), aktywne odpychanie się kijkiem do tyłu (a nie tylko stawianie go obok siebie) oraz wyprostowana sylwetka z lekko napiętym brzuchem. Błędna technika – np. „stukanie” kijkami bez odpychania – znacząco ogranicza korzyści treningowe.
3. Przykładowy 4-tygodniowy plan wdrożenia
| Tydzień | Częstotliwość | Czas trwania | Tempo / intensywność | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2–3 razy w tygodniu | 20–25 minut | Spokojne, rozmowowe tempo | Skupienie na technice, nie na dystansie |
| 2 | 3 razy w tygodniu | 25–30 minut | Spokojne do umiarkowanego | Wydłużanie kroku, praca ramion |
| 3 | 3–4 razy w tygodniu | 30–40 minut | Umiarkowane | Można wprowadzić lekko pofałdowany teren |
| 4 | 3–4 razy w tygodniu | 40–45 minut | Umiarkowane do raźnego | Ocena samopoczucia, ewentualne wydłużenie dystansu |
Każdy trening powinien zaczynać się od 10–15-minutowej rozgrzewki (krążenia stóp, kolan, bioder, barków, delikatne wykroki) i kończyć kilkuminutowym rozciąganiem, szczególnie łydek, ud i mięśni grzbietu.
4. Bezpieczeństwo w praktyce
Osoby po 50. roku życia, zwłaszcza wracające do aktywności po dłuższej przerwie lub z chorobami przewlekłymi (nadciśnienie, cukrzyca, choroby serca, zaawansowana osteoporoza), powinny przed startem skonsultować się z lekarzem. Warto ćwiczyć w grupie lub z instruktorem przynajmniej na początku – łatwiej wtedy skorygować błędy techniczne i utrzymać motywację. Trasę najlepiej wybierać płaską, o stabilnej nawierzchni, stopniowo (po kilku tygodniach) wprowadzając urozmaicony teren.
Nordic walking na tle innych form aktywności
| Parametr | Nordic walking | Zwykły spacer | Bieganie |
|---|---|---|---|
| Zaangażowane mięśnie | ok. 90% mięśni ciała | głównie nogi i pośladki | głównie nogi, częściowo tułów |
| Spalanie kalorii (godz.) | ok. 400 kcal | ok. 280–300 kcal | 500–700+ kcal |
| Obciążenie układu ruchu | umiarkowane, rozłożone na więcej stawów | niskie | wysokie, uderzeniowe |
| Stabilność / ryzyko upadku | wysoka (dodatkowe podparcie) | umiarkowana | niższa przy zmęczeniu |
| Dostępność dla początkujących i seniorów | bardzo wysoka | bardzo wysoka | ograniczona |
| Wymagany sprzęt | kijki + wygodne buty | wygodne buty | buty do biegania |
FAQ o chodzenie z kijkami
Czy nordic walking naprawdę odciąża kolana? Częściowo tak, częściowo to mit. Kijki nie zmniejszają w jednoznaczny sposób sił działających bezpośrednio na staw kolanowy, ale rozkładają obciążenie na więcej grup mięśniowych i poprawiają stabilność na nierównym terenie, co realnie zmniejsza ryzyko przeciążeń i upadków w porównaniu z bieganiem.
Ile razy w tygodniu trzeba chodzić z kijkami, żeby zobaczyć efekty? Regularność 3 razy w tygodniu po 30–45 minut, utrzymana przez co najmniej 4–6 tygodni, zwykle wystarcza, by odczuć poprawę wydolności, samopoczucia i pierwsze efekty w redukcji masy ciała.
Czy nordic walking jest odpowiedni dla osób po 60. lub 70. roku życia? Tak, pod warunkiem konsultacji lekarskiej i dostosowania tempa oraz dystansu do aktualnej sprawności. To jedna z najczęściej polecanych aktywności w tej grupie wiekowej właśnie ze względu na niskie ryzyko kontuzji i dodatkową stabilizację, jaką dają kijki.
Jakie kijki wybrać na start? Dla początkujących wystarczą kijki o stałej długości, dobrane według wzoru wzrost × 0,66, z wygodnym systemem rękawiczkowym. Kijki teleskopowe (regulowane) sprawdzają się, gdy z kijków korzysta więcej domowników lub planujemy trening w zróżnicowanym terenie.
Czy nordic walking pomaga na bóle kręgosłupa? U wielu osób tak – wzmacnia mięśnie posturalne grzbietu i poprawia postawę ciała, co może łagodzić dolegliwości związane z przeciążeniowymi bólami pleców. Nie jest jednak wskazany w ostrej fazie bólu ani przy niezdiagnozowanych, nasilających się dolegliwościach – w takich przypadkach najpierw potrzebna jest konsultacja specjalisty.
Czy do nordic walking potrzebny jest specjalny strój? Nie – wystarczy wygodna, oddychająca odzież dostosowana do pogody oraz stabilne buty z amortyzacją. Jedynym naprawdę specjalistycznym elementem sprzętu są same kijki.
Podsumowanie
Nordic walking to znacznie więcej niż spacer ze wsparciem – to trening angażujący niemal całe ciało, o udokumentowanych korzyściach dla układu krążenia, gospodarki cukrowej, profilu lipidowego i postawy ciała, przy jednocześnie niskim ryzyku kontuzji. Dla osób po 50. roku życia to jedna z najbezpieczniejszych dróg powrotu do regularnej aktywności – pod warunkiem dobrania odpowiedniego sprzętu, nauki techniki i stopniowego zwiększania obciążenia treningowego.
Wybieramy kijki, planujemy trasę i szerokiej drogi!


Leave feedback about this
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.